House K - Nhà bê tông trần kết nối con người với thiên nhiên miền Trung | HGAA Architects

Nằm tại thành phố Vinh, Nghệ An, House K được hình thành trong điều kiện khí hậu đặc trưng của miền Trung. Mùa hè nơi đây nắng nóng gay gắt do ảnh hưởng của gió Tây từ Lào, mùa đông khô và lạnh. Khu vực này cũng thường xuyên chịu tác động của mưa lớn, bão và lũ lụt. Trong bối cảnh như vậy, kiến trúc nhà ở truyền thống miền Trung thường sử dụng mái hiên rộng để giảm nắng, trồng cây quanh nhà tạo bóng mát và cải thiện vi khí hậu.

House K tiếp nối những cách ứng xử quen thuộc ấy bằng một ngôn ngữ kiến trúc đương đại. Gia chủ mong muốn một công trình giản dị, bền vững và không phô trương. Ngôi nhà cần đáp ứng đầy đủ tiện nghi, đồng thời phù hợp với khí hậu, lối sống và nhu cầu riêng tư của gia đình.

Toàn cảnh công trình nhìn từ bên ngoài

Dự án trải qua gần bốn năm từ thiết kế đến thi công, để các giải pháp về công năng, khí hậu và vật liệu được nghiên cứu kỹ lưỡng. Gia đình gồm bố mẹ và hai người con cùng sinh sống. Gia chủ ở độ tuổi trung niên, yêu thích trồng cây và chăm sóc nhà cửa. Ngôi nhà được định hướng trở thành không gian riêng tư, nơi các thành viên có thể nghỉ ngơi và thư giãn sau những bận rộn bên ngoài.

Bản vẽ mặt bằng công trình

House K gồm ba tầng. Công trình có phòng khách, phòng ăn, bếp và bốn phòng ngủ. Phần tum trên mái được sử dụng làm kho và phòng kỹ thuật. Hướng chính của ngôi nhà quay về phía Tây, nơi chịu bức xạ nhiệt mạnh vào buổi chiều. Giải pháp chống nắng được phát triển từ những đặc điểm quen thuộc của kiến trúc miền Trung. Khối nhà được lùi về phía sau khu đất. Khoảng sân phía trước dành cho một khu vườn lớn. Trên mái là một vườn rau phục vụ sinh hoạt gia đình. Hệ thống cây xanh tạo thành lớp đệm tự nhiên, góp phần giảm bức xạ nhiệt trước khi ánh nắng tiếp cận không gian bên trong.

Khoảng sân phía trước

Khối nhà lùi về phía sau

Hệ thống cây xanh tạo thành lớp đệm tự nhiên giúp giảm bức xạ nhiệt

Phòng khách nhìn ra vườn xanh mát

Khu vực bàn ăn

Khu vực bếp cũng có góc nhìn hướng ra vườn xanh

Ngôi nhà luôn ngập tràn ánh sáng tự nhiên

Hành lang và vườn chỉ cách nhau một lớp kính

Điểm đặc biệt của House K nằm ở cách công trình tổ chức không gian quanh thiên nhiên. Mặt bằng được phát triển theo hình chữ U, ôm lấy một khu vườn nhỏ ở trung tâm. Khoảng xanh này trở thành điểm kết nối giữa các không gian trong nhà. Khu vực trung tâm đồng thời đảm nhiệm chức năng hành lang và cầu thang. Đây là trục giao thông chính của công trình. Hành lang mở ra khu vườn trúc ở giữa nhà, tạo nên một khoảng nhìn xanh trong quá trình di chuyển.

Khu vườn ở trung tâm ngôi nhà

Từ mỗi phòng, gia chủ có thể tiếp cận hành lang và bắt gặp cây xanh. Những chuyển động hàng ngày được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với thiên nhiên. Không gian giao thông nhờ đó trở thành một phần của trải nghiệm sống. Cây xanh được đưa sâu vào cấu trúc công trình. Bên cạnh khu vườn trung tâm, các khoảng vườn nhỏ xuất hiện ở bên hông và trên mái các tầng. Mỗi phòng ngủ đều có một khu vườn riêng. Ánh sáng và cây xanh có mặt trong hầu hết không gian sinh hoạt.

Các khoảng vườn nhỏ xuất hiện ở bên hông và trên mái các tầng

Sự kết nối giữa bên trong và bên ngoài được hình thành qua nhiều lớp không gian. Từ hành lang có thể nhìn thấy khu vườn trúc. Từ phòng ngủ mở ra những khoảng xanh riêng tư. Các tầng trên tiếp cận những khu vườn trên mái. Ánh sáng đi qua tán cây. Gió len vào các khoảng mở.

Từ hành lang có thể nhìn thấy khu vườn trúc

Những yếu tố tự nhiên trở thành một phần của đời sống hàng ngày. Âm thanh của mưa, sự thay đổi của ánh sáng, nắng xuyên qua tán cây hay những luồng gió đi qua khoảng mở đều góp phần tạo nên trải nghiệm riêng cho ngôi nhà. Cách tổ chức này cũng tạo ra sự riêng tư cho gia đình. Cây xanh, sân vườn và các khoảng trống là những lớp đệm giữa các không gian. Ranh giới giữa kiến trúc và cảnh quan được làm mềm bằng những khoảng xanh đan xen.

Cây xanh, sân vườn và các khoảng trống là những lớp đệm giữa các không gian

Bê tông trần tạo nên diện mạo mộc mạc, chắc chắn và nhất quán cho công trình. Toàn bộ ngôi nhà được đề xuất xây dựng bằng bê tông trần. Đây là vật liệu phổ biến trong xây dựng tại Việt Nam, đồng thời sở hữu vẻ đẹp riêng với bề mặt chân thực và ít phụ thuộc vào lớp hoàn thiện trang trí.

Bề mặt bê tông giữ lại dấu vết của quá trình thi công. Những đường vân, mạch nối và sắc độ tự nhiên trở thành một phần của diện mạo công trình. Hình khối, tỷ lệ, ánh sáng và cây xanh cùng tham gia định hình vẻ đẹp của không gian.

Bê tông trần tạo nên diện mạo mộc mạc, chắc chắn và nhất quán cho công trình

Lựa chọn bê tông trần cũng xuất phát từ thực tế xây dựng tại Việt Nam. Bê tông hiện thường đảm nhiệm phần kết cấu. Tường bao và tường ngăn sử dụng gạch, sau đó được hoàn thiện bằng lớp trát và sơn. Qua thời gian, sự khác biệt giữa các vật liệu có thể dẫn đến nứt, thấm hoặc tách lớp. Công trình cần được sơn sửa và bảo trì định kỳ. House K đưa bê tông trở thành vật liệu đồng thời đảm nhiệm kết cấu và hoàn thiện. Bề mặt vật liệu được giữ lại như một phần của kiến trúc. Công trình giảm bớt sự phụ thuộc vào các lớp hoàn thiện có tuổi thọ ngắn và nhu cầu sửa chữa lặp lại.

Những đường vân, mạch nối và sắc độ tự nhiên trở thành một phần của diện mạo công trình

Bê tông trần đòi hỏi sự chính xác cao trong thiết kế và thi công. Hệ thống ván khuôn, vị trí mạch ngừng, tỷ lệ kết cấu, chi tiết liên kết và kỹ thuật đổ bê tông đều cần được tính toán kỹ lưỡng. Chất lượng bề mặt phụ thuộc trực tiếp vào từng công đoạn.

Kiến trúc sư, chủ đầu tư và nhà thầu cần thống nhất phương án ngay từ đầu. Mỗi quyết định đều phải được cân nhắc trên cả phương diện công năng, thẩm mỹ và kỹ thuật. Đây cũng là cách House K tiếp cận khái niệm bền vững. Sự bền vững của công trình được đặt trên nhiều phương diện. Công năng cần đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng lâu dài. Vật liệu cần có độ bền cao. Hình thức cần giữ được giá trị theo thời gian. Quá trình xây dựng cần hạn chế những hạng mục hoàn thiện và bảo trì không cần thiết.

House K là cách mà kiến trúc sư và gia chủ tiếp cận khái niệm bền vững

Bê tông trần có tiềm năng trở thành một hướng đi phù hợp với kiến trúc Việt Nam trong tương lai. Chi phí nhân công xây dựng ngày càng tăng khiến việc tối ưu quy trình thi công trở nên quan trọng hơn. Giải pháp sử dụng ván khuôn và bê tông đồng thời cho kết cấu và hoàn thiện có thể rút ngắn một số công đoạn. Giá trị của giải pháp còn nằm ở khả năng duy trì vẻ đẹp nguyên bản của vật liệu. Khi được thiết kế và thi công đúng kỹ thuật, bê tông có thể giảm nhu cầu sơn sửa, góp phần kéo dài vòng đời của công trình.

Bê tông trần có khả năng duy trì vẻ đẹp nguyên bản của vật liệu

House K bắt đầu từ khí hậu miền Trung, tiếp tục bằng nhu cầu sống của gia đình và hoàn thiện qua lựa chọn vật liệu. Mỗi yếu tố đều hướng đến một không gian sống giản dị, riêng tư và gần gũi thiên nhiên. Công trình tạo dấu ấn bằng những khu vườn len sâu vào cấu trúc ngôi nhà. Ánh sáng, gió, cây xanh và những biến đổi của thời tiết trở thành một phần của đời sống. Bê tông trần giữ lại vẻ đẹp nguyên bản của vật liệu, tạo nên nền tảng bền vững cho tổng thể kiến trúc. House K là minh chứng rằng kiến trúc trở thành cầu nối để con người sống gần thiên nhiên hơn trong một ngôi nhà bền vững với thời gian.

Biên tập: Cẩm Luyến